|
Dara (Anastasiopolis) Harabeleri:
Mardin’in güneydoğusunda yaklaşık 30 km. uzaklıkta bugünkü adı ile Oğuz Köyü olarak anılmaktadır. Eski Mezopotamya bölgesinin en ünlü kenti iken bugün küçük bir köy yerleşimi haline gelmiştir.
İmparator Anastasios’un (M.S. 491–518) girişimi ile 506 yılında kurulmuştur. Askeri amaçlı bir garnizon şehri olarak yaptırılmıştır. Doğu Roma İmparatorluğunun doğu sınırını Sasani’lere karşı korumakla yükümlü savunma zincirinin önemli bir halkasıdır. (Samosata, Zeugma gibi) Şehir, askeri amacı yanında sivil bir yerleşme olarak da planlanmıştır. Güçlü şehir surları, yerleşmenin can damarı akarsuyun giriş-çıkışının düzenlenmesi, köprüleri, sel barajı, kilise, vaftiz hane, kaya mezarları, taş ocakları ve mağara evleri ile kent yaşantısının temel ihtiyaçları karşılanmıştır. Şehrin parlak varlığı Erken Ortaçağ’a kadar sürmüş ardından yavaşça sönüp gitmiştir.
Tiyatro başta olmak üzere birçok etkinliğin merkezi olan bu harabelerdeki sarnıçlar, suyolları günümüzde hayretle izlenmektedir.
Gırnavaz Harabeleri:
Nusaybin’in 4 km. kuzeyinde, Habur Nehri kollarından biri olan Çağçağ Deresinin doğusunda yaklaşık 300 metre ve 24 metre yüksekliğinde höyük karakterinde bir yerleşim yeridir. Arkeolojik bir merkez olarak ilk kez 1918 yılında bilim dünyasına tanıtılan Gırnavaz sonraki yıllarda çeşitli araştırmalara konu olmuştur.1991 yılına kadar yürütülen çalışmalarda Gırnavaz’ın M.Ö 4000 den M.Ö 700 yıla kadar sürekli olarak iskân edildiği anlaşılmıştır. İslami dönemlere ait büyük bir mezarlık ta höyük üzerinde bulunmaktadır. Kazılarda bulunan mezarlarda şahsi eşya olarak metal silahlar metal süs eşyaları vazolar kandiller mühürler vb. bulunmuştur. Aynı mezarlar içinde ayrıca kült ve tablet gibi paha biçilmez kalıntılara rastlanmıştır. Çivi yazılı belgelerden bir tanesi coğrafya açısından büyük önem taşır. Bu belgede Gırnavaz eski adıyla ifade edilmektedir.Yerleşimin ulaşalı bilen kültür tabakasını M.Ö 4000 sonlarında uruk devri oluşturmaktadır.Bu kültür tabaksının üzerinde yer alan M.Ö. 3000 ortalarında yerleştiği sanılan Er Hanedanlar devri mimari tabakaları daha çok ölü gömme adetleri açısından incelenmiştir.Er Hanedanlar devrinden sonra Gırnavaz M.Ö 2000 başlarında eski Asur M.Ö 2000 ortalarında Hurri – Mitanni ve M.Ö 2000 sonlarında orta Asur devirlerinde yoğun bir şekilde iskan görmüştür.
Merdis –Marin Harabeleri:
Nusaybin ilçesinin 15 km kuzeydoğusundadır. Harabelerde Roma dönemine ait Kiliseler sarnıçlar ve üzüm mağsaraları mevcuttur.
Fıtvar Harabeleri:
Derik’e 13 km uzaklıkta Roma dönemi kültür mirasının önemli kalıntılarını içeren antik bir harabedir.
Akbağ Harabeleri:
Şehir merkezine 13 km uzaklıkta Akbağ Köyündedir.
Hofi ve Zorava Harabeleri:
Büyük bir ilim ve ticaret merkezi olan harabe Derik ilçesine 18 km uzaklıktadır. Roma dönemine ait çok sayıda ev eşyası kalıntılarıyla medeniyetin günümüze bıraktığı antik bir harabedir.
Beşikkaya Harabeleri:
Yaşanmış medeniyetlerin günümüze bıraktığı otantik yapıda önemli bir harabedir.
Telbısım Harabeleri:
Derik 1 km güneyinde buluna antik kent Tepebağı Köyünde otantik yapıda önemli bir
Harabedir.
Ranamus Harabeleri:
Nusaybin’in 40 km doğusundan yer alan antik kent Kasribelek Köyünde bir harabedir.
Kefertut Harabeleri:
Kızıltepe’ye bağlı Koçlu köyündedir.
Ayrıca Kızıltepe’de Salah, Harzem, Bellüke, Hafri (Yurderi) ve Amrut harabeleri mevcuttur.
HÖYÜKLER
Ortaköy Höyüğü(Mardin-Merkez- Ortaköy),Kızıltepe Höyüğü(Mardin –Kızıltepe İlçesi),Kıleybin Höyüğü (Mardin-Kızıltepe-Halkalı Köyü),Salah Höyüğü(Mardin-Kızıltepe- Salah Köyü),Cinhari Höyüğü(Mardin –Kızıltepe Cinhari Köyü),Abdulimam Höyüğü(Mardin-Kızıltepe- Abdulimam Köyü),Abdulkatar Höyüğü(Mardin-Kızıltepe- Katarlı Köyü),Heşeli Höyüğü(Mardin-Kızıltepe-Dikmen Köyü),Büyük Bagaziye Höyüğü(Mardin-Kızıltepe-Bağaziye Köyü),Bünyaz Höyüğü (Mardin –Kızıltepe Büyükdere Köyü),Bektaş Höyüğü(Mardin –Kızıltepe- Bektaş Köyü),Gİbrel Höyüğü (Mardin-Kızıltepe -Gibrel Köyü),Elet mevkii Höyüğü(Mardin-Midyat Acırlı Beldesi),Hapisnas Höyüğü(Mardin-Midyat Mercimekli Köyü),Gırnavaz Höyüğü(Mardin-Nusaybin Çağlar Köyü),Harzem Höyüğü(Mardin-Kızıltepe Köyü)
|
